Energiecontract 1 of 3 jaar vast: hoe maak je de keuze?

Met een contract van één jaar kun je sneller opnieuw vergelijken. Met drie jaar koop je langer zekerheid over het leveringstarief. Welke looptijd slimmer is, hangt af van het prijsverschil, je verhuis- of verduurzamingsplannen en de voorwaarden — niet van een betrouwbare voorspelling van de energiemarkt, want die bestaat niet.

Eén jaar vast

Een eenjarig contract past vaak bij huishoudens die jaarlijks willen vergelijken, binnen afzienbare tijd verhuizen of veranderingen verwachten, zoals zonnepanelen, een warmtepomp of elektrische auto. Een welkomstkorting kan het eerste jaar aantrekkelijk maken, maar vergelijk altijd de totale jaarkosten.

Drie jaar vast

Drie jaar vast kan rust geven wanneer je een hogere marktprijs financieel lastig kunt opvangen. Daar staat minder flexibiliteit tegenover. Als marktprijzen dalen, profiteer je niet vanzelf mee. En bij vroegtijdig beëindigen kan een opzegvergoeding gelden.

Vergelijk meer dan het maandbedrag

Controleer bij beide looptijden:

• leveringstarief voor stroom en gas;
• vaste leveringskosten per jaar;
• korting en uitbetalingsvoorwaarden;
• terugleverkosten en vergoeding bij zonnepanelen;
• verwachte opzegvergoeding bij je huidige contract;
• voorwaarden bij verhuizing en tussentijds opzeggen.

Een laag voorschot is geen bewijs dat het contract goedkoop is. Het voorschot is een vooruitbetaling; de jaarrekening volgt uit werkelijk verbruik en contracttarieven.

Actuele cijfers: oktober 2026

Het gemiddelde over de vier weken van 7 september tot en met 4 oktober 2026 (rekenkundig gemiddelde van 672 uurprijzen) was 19,6 cent per kWh inclusief btw (kale marktprijs, zonder leveranciersopslag; bron: EnergyZero API, opgehaald 9 oktober 2026). De VvDE publiceert voor dynamische contracten een indicatieve verwachte beursprijs voor de komende 12 maanden van circa 16,9 cent per kWh inclusief btw (via dynamische-energieprijzen.nl, peildatum 6 oktober 2026). Die berekening gebruikt futures en een gestandaardiseerd verbruiksprofiel; het is geen vast aanbod en geen rechtstreekse voorspelling van vaste leveringstarieven.

Let op het verschil: de dag-ahead-prijs van de afgelopen weken is een gerealiseerd cijfer, de VvDE-indicatie een verwachting op basis van de futuresmarkt. Beide zijn marktcijfers, geen aanbieding.

Rekencasus: 1 jaar of 3 jaar vast (voorbeeldcijfers)

De tarieven in deze tabel zijn rekenaannames op het huidige aanbodniveau, geen actuele aanbieding. Belastingen en netbeheerkosten zijn niet opgenomen, omdat die in deze vereenvoudigde vergelijking voor beide aanbiedingen gelijk worden verondersteld. Herhaal deze berekening met de aanbiedingen die jij vergelijkt:

In dit voorbeeld zijn de leveringskosten van het driejarige contract € 37,70 per jaar lager, omdat zijn leveringstarief 1,3 cent onder dat van het eenjarige aanbod ligt. Uit alleen deze tarieven is niet af te leiden waarom de leverancier dit prijsverschil aanbiedt; leveranciers kopen doorgaans gespreid in en verwerken ook risico- en commerciële kosten.

Heb je ook gas, voer dezelfde berekening uit met het gastarief en je jaarverbruik in m³, en vergelijk daarna het totaal voor stroom én gas.

De voorbeeldbedragen zijn exclusief welkomst- of overstapkorting. Neem iedere korting precies één keer op, volgens de uitbetalingsvoorwaarden — en trek een korting niet opnieuw af als de vergelijker die al in de getoonde jaarkosten heeft verwerkt.

Tussenstand na twee jaar: waar ligt het omslagpunt?

De rekensom verandert zodra je naar het tweede jaar kijkt. Stel dat je na het eerste jaar weer een eenjarig contract afsluit en het tarief door dalende marktprijzen naar 28,5 ct zakken:

Na twee jaar is optie A in dit geval € 11,60 goedkoper. Bij gelijke vaste leveringskosten en zonder kortingen ligt het omslagpunt op 28,9 ct/kWh in jaar 2: onder dat tarief is optie A over deze twee jaar goedkoper, erboven is optie B goedkoper. Dit is een tussenstand na twee jaar: optie B loopt drie jaar, en voor een volledige vergelijking moet ook het tarief en de kosten in jaar 3 van optie A worden aangenomen. Dat is geen voorspelling — het is de gevoeligheid van je eigen keuze. Omgekeerd geldt: stijgen de tarieven, dan kan het driejarige contract financieel gunstiger uitpakken.

Let op: alle cijfers in deze twee tabellen zijn voorbeeldcijfers op het marktniveau van oktober 2026. Vergelijk actuele aanbiedingen via energie vergelijken met je eigen verbruik en teruglevering.

Extra aandacht voor contracten die 2027 passeren

Heb je zonnepanelen en loopt het contract door na 1 januari 2027? De wettelijke salderingsregeling stopt op die datum (bron: Rijksoverheid) — ook als je vaste contract eerder begon; een vast contract verlengt dit wettelijke recht niet. Lees daarom hoe de leverancier de periode vóór en na het einde van salderen afrekent, en controleer de voorwaarden over terugleververgoeding en terugleverkosten na die datum. Voorwaarden over terugleververgoeding en kosten worden daardoor extra belangrijk.

Opzegvergoeding eerst opvragen

Volgens ACM ConsuWijzer kan bij vroegtijdig beëindigen van een vast contract een vergoeding gelden die samenhangt met het verlies van de leverancier. Vraag je huidige leverancier vooraf om een berekening; een overstapkorting kan een hoge vergoeding anders verhullen. Dit is een beslissing op het moment van overstappen en iets anders dan het risico dat je later loopt als je het nieuwe contract vroegtijdig beëindigt — houd beide scenario's in je vergelijking bij. Een opgevraagde berekening geldt volgens ACM twee maanden.

Vergelijk actuele een- en meerjarige aanbiedingen via energie vergelijken, met hetzelfde verbruik en dezelfde teruglevering.

Bronnen

• ACM ConsuWijzer: energiecontract opzeggen en opzegvergoeding
• Rijksoverheid: salderingsregeling (stopt 1 januari 2027)
• ACM ConsuWijzer: tips bij een energieleverancier kiezen
• VvDE, verwachte gemiddelde beursprijzen komende 12 maanden (via dynamische-energieprijzen.nl, peildatum 6 oktober 2026)
• Day-ahead marktprijzen elektriciteit Nederland incl. btw, weken 37 t/m 40 van 2026 (EnergyZero API, opgehaald 9 oktober 2026)

Laatst inhoudelijk gecontroleerd op 9 oktober 2026.